DSA i DMA: Co muszą wiedzieć platformy internetowe i rynki cyfrowe

Akt o usługach cyfrowych (rozporządzenie 2022/2065, stosowane od lutego 2024 r.) oraz Akt o rynkach cyfrowych (rozporządzenie 2022/1925, stosowane od maja 2023 r.) tworzą razem unijne ramy regulacyjne dla rynków cyfrowych. Są ze sobą powiązane, ale odrębne: DSA reguluje sposób, w jaki pośrednicy internetowi zarządzają treściami i użytkownikami; DMA reguluje sposób, w jaki dominujące platformy traktują użytkowników biznesowych i konkurentów.

Zrozumienie, który akt ma zastosowanie do Twojej organizacji — i jakie nakłada wymogi — staje się coraz ważniejsze. Komisja aktywnie egzekwuje oba rozporządzenia, a krajowi koordynatorzy ds. usług cyfrowych są już operacyjni we wszystkich państwach członkowskich.

---

Akt o usługach cyfrowych (DSA)

Zakres stosowania i obowiązki stopniowane

DSA stosuje się do wszystkich usług pośrednich online świadczonych użytkownikom w UE, niezależnie od miejsca siedziby dostawcy. Obowiązki są stopniowane według rodzaju usługi i skali działania — większe platformy podlegają surowszym wymogom.

| Poziom | Kto | Przykłady | |--------|-----|-----------| | Wszystkie usługi pośrednie | Każdy pośrednik internetowy | Dostawcy ISP, dostawcy DNS, dostawcy tranzytu | | Usługi hostingowe | Usługi przechowujące treści generowane przez użytkowników | Hosting stron internetowych, przechowywanie w chmurze | | Platformy internetowe | Usługi hostingowe rozpowszechniające treści publicznie | Platformy handlowe, sklepy z aplikacjami, media społecznościowe, platformy opinii | | Bardzo duże platformy internetowe (VLOP) | Platformy internetowe z ≥45 mln średnich miesięcznych użytkowników w UE | Wyznaczone przez Komisję | | Bardzo duże wyszukiwarki internetowe (VLOSE) | Wyszukiwarki z ≥45 mln średnich miesięcznych użytkowników w UE | Wyznaczone przez Komisję |

Kluczowe obowiązki DSA według poziomów

Wszystkie usługi pośrednie:

• Przejrzyste warunki korzystania z usługi
• Pojedynczy punkt kontaktowy dla organów władzy
• Sprawozdania z przejrzystości

Usługi hostingowe (dodatkowo):

• Mechanizm zgłaszania nielegalnych treści (notice-and-action)
• Informowanie użytkowników o usunięciu treści i zapewnienie środków odwoławczych
• Zgłaszanie przestępstw organom ścigania po ich wykryciu

Platformy internetowe (dodatkowo):

• Brak ciemnych wzorców (dark patterns) — projekt interfejsu nie może wprowadzać użytkowników w błąd ani skłaniać ich do wyborów, których inaczej by nie podjęli
• Wyraźne oznaczanie wszystkich reklam; brak targetowania opartego na danych szczególnych kategorii lub dotyczących osób niepełnoletnich
• Przejrzystość systemów rekomendacji — co najmniej jedna opcja rekomendacji nieoparta na profilowaniu
• Mechanizmy skarg i środków odwoławczych, w tym dostęp do pozasądowego rozstrzygania sporów
• Przejrzystość warunków korzystania z usługi i ich egzekwowania

VLOP i VLOSE (dodatkowo):

• Coroczne oceny ryzyka systemowego obejmujące: rozpowszechnianie nielegalnych treści, wpływ na prawa podstawowe, dyskurs obywatelski i integralność wyborczą, przemoc ze względu na płeć, ochronę nieletnich
• Niezależne audyty ocen ryzyka i środków ograniczających ryzyko
• Dostęp w czasie rzeczywistym do danych dla akredytowanych naukowców
• Protokoły reagowania kryzysowego (Komisja może je aktywować w wyjątkowych okolicznościach)
• Zakaz targetowania opartego na profilowaniu nieletnich i wrażliwych kategorii danych

Egzekwowanie DSA i kary

Krajowi koordynatorzy ds. usług cyfrowych są głównymi organami egzekwującymi przepisy. Komisja Europejska egzekwuje DSA bezpośrednio wobec VLOP i VLOSE.

| Naruszenie | Maksymalna kara | |------------|----------------| | Niespełnienie obowiązków wynikających z DSA | 6% globalnego rocznego obrotu | | Niespełnienie tymczasowych środków nałożonych przez Komisję | 5% średniego dziennego globalnego obrotu | | Powtarzające się naruszenie | Tymczasowe ograniczenie dostępu do rynku UE |

W przypadku VLOP i VLOSE Komisja może również nałożyć środki strukturalne w przypadku systematycznego nieprzestrzegania przepisów.

---

Akt o rynkach cyfrowych (DMA)

Zakres stosowania: wyłącznie strażnicy dostępu

DMA stosuje się wyłącznie do wyznaczonych strażników dostępu — przedsiębiorstw świadczących podstawowe usługi platformowe, które spełniają progi wyznaczania. Wyznaczenia dokonuje Komisja Europejska.

Obecnie wyznaczeni strażnicy dostępu (stan na kwiecień 2026 r.): Alphabet (Google), Amazon, Apple, ByteDance (TikTok), Meta i Microsoft. Wyznaczenie może być rozszerzone wraz z rozwojem rynków.

Kryteria wyznaczenia na strażnika dostępu (co najmniej jedno musi być spełnione ilościowo lub jakościowo):

• Kapitalizacja rynkowa ≥75 mld EUR lub roczny obrót w UE ≥7,5 mld EUR w ciągu ostatnich 3 lat obrotowych
• ≥45 mln miesięcznie aktywnych użytkowników końcowych w UE korzystających z podstawowej usługi platformowej
• ≥10 000 rocznie aktywnych użytkowników biznesowych w UE w poprzednim roku obrotowym

Podstawowe usługi platformowe objęte DMA:

• Usługi pośrednictwa internetowego (platformy handlowe, sklepy z aplikacjami)
• Internetowe wyszukiwarki
• Internetowe serwisy społecznościowe
• Platformy do udostępniania filmów
• Niezależne od numerów usługi łączności interpersonalnej (komunikatory)
• Systemy operacyjne
• Przeglądarki internetowe
• Wirtualni asystenci
• Usługi przetwarzania w chmurze
• Usługi reklamowe online (powiązane z wyznaczonym strażnikiem dostępu)

Obowiązki DMA dla strażników dostępu

Strażnicy dostępu podlegają liście nakazów i zakazów (art. 5 i 6), w tym:

• Interoperacyjność — strażnicy dostępu w zakresie komunikatorów muszą umożliwić zewnętrznym usługom komunikacyjnym interoperacyjność na podstawowych poziomach (tekst, obrazy, pliki)
• Przenoszalność danych — użytkownicy końcowi i użytkownicy biznesowi muszą mieć możliwość przenoszenia danych na inne platformy
• Uczciwy ranking — strażnicy dostępu nie mogą przyznawać preferencyjnego traktowania własnym usługom w rankingach (brak samopromowania w wynikach wyszukiwania, sklepach z aplikacjami itp.)
• Brak łączenia danych osobowych między usługami bez wyraźnej zgody, jeśli użytkownik jej nie wyraził
• Otwartość sklepów z aplikacjami — użytkownicy biznesowi muszą mieć możliwość dystrybucji aplikacji poprzez alternatywne kanały; użytkownicy muszą móc ustawiać domyślne aplikacje
• Brak wiązania — strażnicy dostępu nie mogą wymagać od użytkowników korzystania z jednej podstawowej usługi platformowej jako warunku dostępu do innej
• Dostęp do danych — użytkownicy biznesowi muszą mieć dostęp do danych generowanych przez ich korzystanie z platformy strażnika dostępu

Egzekwowanie DMA i kary

Komisja Europejska posiada wyłączną właściwość egzekwowania DMA.

| Naruszenie | Maksymalna kara | |------------|----------------| | Niespełnienie obowiązków wynikających z DMA | 10% globalnego rocznego obrotu | | Powtarzające się naruszenie | 20% globalnego rocznego obrotu | | Systematyczne nieprzestrzeganie | Środki strukturalne (np. zbycie jednostek biznesowych) | | Brak zgłoszenia koncentracji | 1–5% globalnego rocznego obrotu |

Komisja wszczęła już formalne postępowania przeciwko kilku wyznaczonym strażnikom dostępu i nałożyła tymczasowe środki.

---

Kogo to faktycznie dotyczy

Większość MŚP podlega jedynie podstawowemu poziomowi DSA — muszą posiadać przejrzyste warunki korzystania z usługi, mechanizm notice-and-action dla nielegalnych treści, jeśli hostują treści generowane przez użytkowników, oraz unikać ciemnych wzorców. Są to wymogi wykonalne.

Platformy z rosnącą bazą użytkowników w UE powinny monitorować, czy zbliżają się do progu 45 milionów użytkowników, który wyzwala wyznaczenie VLOP — obciążenie związane z zachowaniem zgodności wzrasta znacząco w tym momencie.

DMA dotyczy obecnie wyłącznie sześciu wyznaczonych strażników dostępu. O ile Twoja firma nie jest jednym z nich, obowiązki DMA nie mają bezpośredniego zastosowania. Jeśli jednak dystrybuujesz aplikacje za pośrednictwem platform strażników dostępu, publikujesz treści w sieciach społecznościowych lub reklamujesz się za pomocą usług reklamowych strażników dostępu, korzystasz z obowiązków nałożonych przez DMA na tych strażników — sprawiedliwszy dostęp, przenoszalność danych i przejrzysty ranking.

Praktyczne wskazówki dla platform średniej wielkości

1. Przeprowadź audyt warunków korzystania z usługi i interfejsu użytkownika pod kątem ciemnych wzorców — zakaz wynikający z DSA jest egzekwowalny na wszystkich poziomach platformy
2. Zbuduj proces notice-and-action, jeśli hostujesz treści generowane przez użytkowników — mechanizm do przyjmowania, oceny i podejmowania działań w odpowiedzi na zgłoszenia nielegalnych treści jest wymagany
3. Publikuj roczny raport z przejrzystości dotyczący działań moderacyjnych — wymagany dla platform internetowych
4. Przejrzyj praktyki reklamowe — jeśli targetujesz reklamy, upewnij się, że nie korzystasz z danych szczególnych kategorii ani nie profilujesz nieletnich
5. Monitoruj liczbę użytkowników — jeśli zbliżasz się do 45 milionów miesięcznie aktywnych użytkowników w UE, wyznaczenie VLOP uruchamia znacznie bardziej wymagające obowiązki; rozpocznij analizę luk przed przekroczeniem progu

---

Ostatnia aktualizacja: kwiecień 2026 r.

Często zadawane pytania

Jaka jest różnica między DSA a DMA?

Akt o usługach cyfrowych (rozporządzenie 2022/2065) i Akt o rynkach cyfrowych (rozporządzenie 2022/1925) dotyczą różnych problemów, mimo że oba stosują się do platform internetowych. DSA reguluje sposób, w jaki usługi pośrednie zarządzają nielegalnymi treściami, prawami użytkowników i przejrzystością platform — dotyczy szerokiego zakresu usług, od podstawowych dostawców usług hostingowych po największe sieci społecznościowe, przy czym obowiązki są stopniowane według wielkości i rodzaju na podstawie art. 11–43. DMA reguluje konkurencję i zdolność do kwestionowania wyników na rynkach cyfrowych — stosuje się wyłącznie do przedsiębiorstw wyznaczonych jako „strażnicy dostępu" przez Komisję Europejską, które świadczą podstawowe usługi platformowe na znaczną skalę. Oba rozporządzenia mogą stosować się jednocześnie do tego samego przedsiębiorstwa: wyznaczony strażnik dostępu prowadzący sieć społecznościową musi przestrzegać zarówno swoich obowiązków wynikających z DSA jako bardzo dużej platformy internetowej, jak i obowiązków wynikających z DMA jako strażnika dostępu.

Kto jest „strażnikiem dostępu" w rozumieniu Aktu o rynkach cyfrowych?

Strażnik dostępu to przedsiębiorstwo świadczące co najmniej jedną podstawową usługę platformową — taką jak internetowe platformy handlowe, wyszukiwarki, sieci społecznościowe, systemy operacyjne, przeglądarki, usługi komunikacyjne lub przetwarzanie w chmurze — które spełnia ilościowe progi wyznaczenia określone w art. 3 rozporządzenia 2022/1925. Progi te wynoszą: roczny obrót w UE co najmniej 7,5 mld EUR w każdym z trzech ostatnich lat obrotowych lub kapitalizacja rynkowa co najmniej 75 mld EUR; co najmniej 45 mln miesięcznie aktywnych użytkowników końcowych w UE; oraz co najmniej 10 000 rocznie aktywnych użytkowników biznesowych w UE w poprzednim roku obrotowym. Komisja Europejska prowadzi formalne postępowania w sprawie wyznaczenia i może również wyznaczać przedsiębiorstwa niespełniające wszystkich progów ilościowych, jeśli wyraźnie zajmują ugruntowaną i trwałą pozycję. Na początku 2026 r. wyznaczonymi strażnikami dostępu są: Alphabet, Amazon, Apple, ByteDance, Meta i Microsoft.

Jakie obowiązki w zakresie moderacji treści nakłada DSA?

Obowiązki w zakresie moderacji treści wynikające z DSA są stopniowane według rodzaju usługi. Wszystkie usługi hostingowe muszą wdrożyć mechanizm notice-and-action umożliwiający każdej osobie zgłaszanie nielegalnych treści zgodnie z art. 16, działać niezwłocznie w stosunku do zgłoszonych treści i informować użytkownika o wszelkim usunięciu treści i jego powodach. Platformy internetowe muszą dodatkowo zapewnić wewnętrzny mechanizm skargowy dla użytkowników, których treści zostały usunięte, umożliwić dostęp do pozasądowego rozstrzygania sporów oraz publikować roczne sprawozdania z przejrzystości dotyczące działalności moderacyjnej zgodnie z art. 15. Bardzo duże platformy internetowe (VLOP) podlegają najbardziej wymagającym obowiązkom: coroczne oceny ryzyka systemowego obejmujące nielegalne treści, prawa podstawowe, integralność wyborczą i ochronę dzieci zgodnie z art. 34; niezależne audyty tych ocen; oraz dostęp w czasie rzeczywistym do danych dla akredytowanych naukowców. DSA nie wymaga od platform proaktywnego monitorowania wszystkich treści, jednak platformy nie mogą korzystać z wyłączenia odpowiedzialności, jeśli posiadają rzeczywistą wiedzę o nielegalnych treściach i nie podejmują niezwłocznych działań.

Źródła

• Rozporządzenie (UE) 2022/2065 — pełny tekst Aktu o usługach cyfrowych — Oficjalny tekst legislacyjny Aktu o usługach cyfrowych opublikowany w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
• Rozporządzenie (UE) 2022/1925 — pełny tekst Aktu o rynkach cyfrowych — Oficjalny tekst legislacyjny Aktu o rynkach cyfrowych opublikowany w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
• Egzekwowanie Aktu o rynkach cyfrowych przez Komisję Europejską — Oficjalny portal egzekwowania DMA Komisji, w tym decyzje o wyznaczeniu strażników dostępu, toczące się postępowania i dochodzenia w sprawie niezgodności.
• Wdrożenie DSA przez Komisję Europejską — Zasoby Komisji dotyczące stosowania DSA, wyznaczania VLOP/VLOSE i sieci krajowych koordynatorów ds. usług cyfrowych.
• Lista wyznaczonych VLOP i VLOSE — Komisja Europejska — Oficjalna lista bardzo dużych platform internetowych i bardzo dużych wyszukiwarek internetowych wyznaczonych na mocy DSA.

Niniejszy artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Przed podjęciem decyzji dotyczących zgodności należy skonsultować się z wykwalifikowanym doradcą prawnym.